Ηλειακά Νέα - Νέα & Ειδήσεις από την Ηλεία,Πύργος,Ήλιδα,Ζαχάρω,Ολυμπία.
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ:
Πως μπορούμε να θωρακιστούμε από την απελπισία *Γράφει η Ιωάννα Μερόπη Κακουλίδη

Πως μπορούμε να θωρακιστούμε από την απελπισία *Γράφει η Ιωάννα Μερόπη Κακουλίδη

Σύμφωνα με στοιχεία του Π.Ο.Υ. παγκοσμίως καταγράφονται ένα εκατομμύριο αυτοκτονίες τον χρόνο και υπολογίζεται ότι περίπου έξι άνθρωποι επηρεάζονται από κάθε θάνατο αυτόχειρα, βιώνοντας όχι μόνο το συναισθηματικό φορτίο του πένθους αλλά και τις ψυχοκοινωνικές συνέπειες του στίγματος της αυτοκτονίας.

Από την άλλη τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, κατά τα έτη 2018, 2019 και μέχρι τις 31/08/2020 δείχνουν ότι σε επίπεδο περιφερειών,η Πελοπόννησος αποτέλεσε την περιφέρεια με το υψηλότερο ποσοστό αυτοκτονιών  (17%) για τον τελευταίο μήνα όχι όμως για όλο το έτος. Ακολουθούν η Κρήτη και η Κεντρική Μακεδονία οι οποίες μοιράζονται το ίδιο ποσοστό (15%). Η πλειοψηφία των αυτοχείρων στην Ελλάδα ήταν άνδρες, ενώ οι γυναίκες ζητούν πιο συχνά βοήθεια από τις δομές της Κλίμακας. Σχεδόν το 40% των ατόμων που ζήτησαν βοήθεια στο κέντρο ημέρας δήλωσαν άνεργοι.

 

Ο Π.Ο.Υ τονίζει ότι η αυτοκτονία ποτέ δεν είναι η συνέπεια ενός μόνο παράγοντα ή συμβάντος. Η ψυχική ασθένεια, διάφορες ψυχικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη και οι διαταραχές χρήσης ουσιών είναι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα ενός ατόμου να αντιμετωπίσει τις διάφορες αντιξοότητες και συγκρούσεις. Επίσης, πολιτιστικοί, γενετικοί και κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη.

Κάποιες συμπεριφορές που συναντούνται συχνά σε άτομα με αυτοκτονικές τάσεις και είναι δυνατόν να τις διακρίνουμε είναι:

  • Απομάκρυνση από κοινωνικές δραστηριότητες και απομόνωση
  • Παραμέληση των καθημερινών εργασιών
  • Ευερεθιστότητα/ Παρορμητισμός / Επιθετικότητα
  • Βίωση κοινωνικού αποκλεισμού, bullying, ηλεκτρονικού εκφοβισμού
  • Ξαφνική μείωση της ακαδημαϊκής επίδοσης των μαθητών / φοιτητών
  • Αδράνεια λόγω της αδυναμίας διαχείρισης των προβλημάτων
  • Παράξενες συμπεριφορές, όπως το να χαρίζει κανείς όλα τα αγαπημένα του αντικείμενα
  • Κατάχρηση ουσιών
  • Σωματοποίηση του άγχους (πονοκέφαλοι, κράμπες στο στομάχι κ.τ.λ.)
  • Διαπληκτισμοί στο σπίτι
  • Ριψοκίνδυνη συμπεριφορά
  • Υπερβολική χρήση του διαδικτύου (π.χ. chat, forum, blog, podcast σχετικά με την αυτοκτονία)
  • Αρνητική περιγραφή του εαυτού σε chat και μέσα κοινωνικής δικτύωσης
  • Καταθλιπτικές δυσλειτουργικές ιδέες, απελπισία
  • Αρνητικά συναισθήματα σχετικά με την αντίληψη του εαυτού, την κοινωνική αποδοχή και τις σκέψεις για το μέλλον
  • Διακυμάνσεις της διάθεσης χωρίς εμφανή αιτία
  • Παραμέληση της εξωτερικής εικόνας και της υγιεινής
  • Αυτοκτονικά πρότυπα
  • Ιστορικό προηγούμενων αποπειρών

Η εμφάνιση των παραπάνω συμπτωμάτων και ο συνδυασμός τους ίσως αποτελεί ένδειξη ότι ένα άτομο έχει τάσεις αυτοκτονίας. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να δώσουμε την ευκαιρία στο άτομο αυτό να μας μιλήσει για το πως αισθάνεται και αν το ίδιο ομολογήσει ότι σκέφτεται την αυτοκτονία τότε θα πρέπει να τον προτρέψουμε να ζητήσει την βοήθεια των ειδικών. Στην Ελλάδα για άτομα κάτω των 18 λειτουργεί η γραμμή του χαμόγελου του Παιδιού 1056, ενώ για άτομα άνω των 18 υπάρχει η γραμμή παρέμβασης της Κλίμακας για την αυτοκτονία, στο 1018.

Υπάρχουν όμως και παράγοντες που λειτουργούν προστατευτικά και προληπτικά και αξίζει να δώσουμε έμφαση ώστε να ενισχύσουμε τόσο τον εαυτό μας όσο και για τους οικείους μας.

Αυτοί είναι οι παρακάτω:

  • Θετική σχέση παιδιών και νέων με γονέα ή κηδεμόνα ο οποίος θέτει σαφή όρια, παρακολουθεί και προβλέπει συμπεριφορές.
  • Υγιείς κοινωνικές επαφές με άλλους ενήλικες μέσα από ομάδες, συλλόγους, κοινοτικές δομές, οργανισμούς. Η αίσθηση ότι το άτομο ανήκει σε κάτι μεγαλύτερο από το ίδιο – κοινότητα, πολιτισμό, θρησκεία, αθλητική ομάδα κλπ.
  • Σχέσεις με φίλους που δείχνουν ενδιαφέρον και “προσέχει” ο ένας τον άλλον. Ο στενός κοινωνικός κύκλος του ατόμου έχει την μεγαλύτερη επιρροή και μπορεί να γίνει υποστηρικτικός σε στιγμές κρίσης.
  • Παροχή στήριξης από κοινωνικές δομές για την βελτίωση των σχολικών / ακαδημαϊκών επιδόσεων και βοήθεια για εύρεση εργασίας καθώς και για την αντιμετώπιση οικονομικών προβλημάτων.
  • Δραστηριότητες που μας αρέσουν και βελτιώνουν τις δεξιότητές μας (καλλιτεχνικές, πολιτιστικές, χόμπι κ.α.).
  • Ασφάλεια στον σχολικό χώρο.
  • Ασφάλεια στην γειτονιά.
  • Προσβασιμότητα σε τοπικές δομές υγείας.
  • Ενίσχυση της ψυχολογικής ανθεκτικότητας του ατόμου, δηλαδή της ικανότητάς του να επανακάμπτει μετά από κάθε αντιξοότητα που τον καταβάλει.
  • Η θρησκευτική πίστη μπορεί να προσφέρει στήριξη στο άτομο στην εξωτερίκευση και την αντιμετώπιση των προβλημάτων αλλά και στον τρόπο αντίληψης και διαχείρισης των στρεσογόνων παραγόντων. Επίσης, κάποιες θρησκείες έχουν θέσει κανόνες με σκοπό να αποτρέψουν τον μιμητισμό της αυτοκτονίας από τα μέλη τους. Δεν ισχύουν όμως απαραίτητα τα παραπάνω για όλες τις θρησκείες.
  • Η συναισθηματική σταθερότητα, η αισιοδοξία, και η πεποίθηση του ατόμου ότι μπορεί να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες θωρακίζουν το άτομο από την απελπισία. Επιπλέον, η άνεση να εφευρίσκουμε λύσεις στα προβλήματα ή ακόμα και να ζητούμε βοήθεια όταν χρειάζεται μπορούν να μειώσουν την επίδραση των παραγόντων που προκαλούν άγχος.
  • Αποτελεσματική διαχείριση του στρες, κάνοντας συχνά διαλείμματα, βάζοντας πρόγραμμα σε πολύπλοκες δραστηριότητες και αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες σαν προκλήσεις.
  • Υγιεινή ζωή, σωματική άσκηση, επαρκής ύπνος και καλή διατροφή. Η έλλειψη ύπνου μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη.
  • Αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και χρήσης ναρκωτικών.
  • Εξωτερίκευση των αρνητικών σκέψεων και των συναισθημάτων μας σε ανθρώπους εμπιστοσύνης στο περιβάλλον μας και αναζήτηση βοήθειας από αρμόδιες υπηρεσίες.

Επιπροσθέτως, οι έρευνες έχουν δείξει ότι οι δημοσιεύσεις αυτοκτονιών στα ΜΜΕ μπορεί να οδηγήσουν στον μιμητισμό αυτοκτονικών συμπεριφορών ακριβώς με την ίδια μέθοδο. Ιδιαίτερα αν η κάλυψη είναι εκτενής, έντονη, με όρους εντυπωσιασμού ή αν ο τρόπος αυτοκτονίας περιγράφεται λεπτομερώς. Ενώ, επιτείνεται όταν ο αναγνώστης / τηλεθεατής ταυτίζεται με το άτομο που περιγράφεται στο δημοσίευμα, ή όταν το άτομο της είδησης είναι διάσημο. Ακόμα και περιγραφές ή αναπαραστάσεις της αυτοκτονίας σε βιβλία, στη μεγάλη και μικρή οθόνη και στη θεατρική σκηνή μπορούν να επηρεάσουν τις συμπεριφορές του κοινού.

Το 1774, ο Γκαίτε δημοσίευσε το μυθιστόρημα «Τα Πάθη του νεαρού Βέρθερου», στο οποίο ο ήρωας αυτοπυροβολήθηκε, επειδή ερωτεύτηκε μια γυναίκα την οποία ήταν αδύνατο να την προσεγγίσει. Την δημοσίευση του μυθιστορήματος ακολούθησε μια έξαρση αυτοκτονιών που σημειώθηκε σε όλη την Ευρώπη. Πολλοί από εκείνους που έχασαν τη ζωή τους ήταν ντυμένοι παρόμοια με τον Βέρθερο, υιοθέτησαν τη μέθοδο αυτοκτονίας του ή βρέθηκαν νεκροί με ένα αντίγραφο του βιβλίου. Το βιβλίο απαγορεύθηκε σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Για τους παραπάνω λόγους ο Π.Ο.Υ. μεταξύ άλλων συστήνει στους δημοσιογράφους:

  • την αποφυγή λεπτομερούς περιγραφής του θανατηφόρου μέσου που χρησιμοποιήθηκε
  • να δίνεται έμφαση στις καταστροφικές συνέπειες της αυτοχειρίας για τα μέλη της οικογένειας και τους φίλους του αυτόχειρα
  • να μην γίνεται αναφορά στους λόγους της αυτοκτονίας με απλουστευτικό τρόπο
  • να δίνεται προσοχή στην γλώσσα που χρησιμοποιείται. Για παράδειγμα, εκφράσεις όπως «αποτυχημένη αυτοκτονία», υπονοούν ότι ο θάνατος είναι ένα επιθυμητό αποτέλεσμα.
  • να μην δίνεται έμφαση στον τόπο της αυτοκτονίας για να μην γίνει προώθηση αυτών των τοποθεσιών ως “τόπων αυτοκτονίας”
  • να μην γίνεται χρήση φωτογραφιών ή βίντεο που καθιστούν σαφή την τοποθεσία ή την μέθοδο της αυτοκτονίας ή φωτογραφιών ενός ατόμου που αυτοκτόνησε χωρίς την άδεια από τα μέλη της οικογένειας
  • να αποφεύγεται η λέξη αυτοκτονία στον τίτλο του άρθρου και να μην δίνεται έμφαση στην είδηση σαν πρώτο θέμα
  • να μην προβάλλεται η αυτοκτονία σαν μια ηρωική ή ρομαντική πράξη ούτε να δημοσιεύονται σημειώματα αυτοκτονίας
  • να αναμένεται η γνωστοποίηση της αιτίας του θανάτου καθώς οι εικασίες για αυτοκτονία, από την πλευρά των μέσων μαζικής ενημέρωσης μπορεί να είναι επιβλαβείς
  • πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους αναζήτησης βοήθειας θα πρέπει πάντα να περιλαμβάνονται στο τέλος μιας είδησης που αφορά μια αυτοκτονία.

Συστηματικές ανασκοπήσεις των μελετών έχουν οδηγήσει στο ίδιο συμπέρασμα: η δημοσίευση αυτοκτονιών στα μέσα μαζικής ενημέρωσης μπορεί να οδηγήσει σε μιμητικές αυτοκτονικές συμπεριφορές. Ενώ αντίθετα η συμβολή των ΜΜΕ στην αποφυγή τους έχει αποδειχθεί σημαντική.

Ιωάννα Μερόπη Κακουλίδη

Σχολιασμός

Κοινοποιήστε το: